शब्दांच्या मागचे शब्द: भाग ३-अजागळ आणि गलथान

या सदरात शब्दांचा उगम, व्युत्पत्ति, शब्दार्थ तसेच व्याकरणाच्या दृष्टीने त्या शब्दांचा केलेला ऊहापोह  जाणून घेता येईल

79

अजागळ / गलथान

“अजा” हा संस्कृत शब्द आहे. त्याचा अर्थ बकरी. अजापुत्र म्हणजे बकरा किंवा बोकड. या प्राण्याला गळ्याशेजारी स्तनांसारख्या दोन मांसग्रंथी असतात परंतु, त्यातून दूध निघत नाही म्हणजे त्या निरुपयोगी ठरतात. त्यावरून “अजागलस्तन” हा शब्द रूढ झाला. याचेच रूप म्हणजे अजागळ. तसेच , ‘गलथान’ या शब्दात ‘थान’ म्हणजे ‘स्तन’ असे सूचित होते.

अजागळ म्हणजेच टापटीप नसलेला, अव्यवस्थित (मनुष्य) तर गलथान म्हणजे दिखाव्यापुरता पण उपयोगशून्य/ बेशिस्त (मनुष्य किंवा कारभार).

“अजापुत्रं बलिं दद्यात” म्हणजेच बकरा किंवा बोकड जसा काही अपराध नसताना बळी दिला जातो तसेच निरपराधी, निर्दोष माणसाला शिक्षा भोगावयास लावणे.

Previous articleकोरोनाच्या काळात आहार कसा असावा ?
Next articleThe Chinese Bank buys 1% stake in HDFC Bank
Avatar
मराठी भाषेच्या अभ्यासक. डिजिटल मीडियासाठी लघुकथा, लेख आणि ललितलेखन तसेच मराठीतून कायदेविषयक माहिती देणारे लेखन.#मराठीभाषा उपक्रमाला २०१९ मध्ये महाराष्ट्र राज्य संस्कृती मंडळाचा उत्कृष्ट डिजिटल कंटेंटसाठीचा सन्मान प्राप्त. व्यवसायाने कंपनी सेक्रेटरी. गेले १५ वर्षे कंपनी कायदा, सेबी रेग्युलेशन संदर्भात सेवा व सल्लागार म्हणून कार्यरत.